|
NAZIM TÜRÜ: ÜÇGÜL
Arıyorum
Seni gurbet yollarında, kırda yaban güllerinde,
Şarkıların dillerinde, hayalimin kollarında,
Saniyenin sellerinde arıyorum arıyorum…
Yüreğime ateş düştü, ateşinle yanıp pişti,
Dumanlarım dağlar aştı, deli gönlüm sana koştu,
Bu ayrılık nasıl işti? Arıyorum arıyorum…
Mehmet Nacar
ŞİİR İÇİN GÖRÜŞ-KANAAT VE MESAJLAR
Kaynak:www.antoloji.com
' Seni gurbet yollarında, kırda yaban güllerinde,
Şarkıların dillerinde, hayallimin kollarında,
Saniyenin sellerinde arıyorum arıyorum…
Yüreğime ateş düştü, ateşinle yanıp pişti,
Dumanlarım dağlar aştı, deli gönlüm sana koştu,
Bu ayrılık nasıl işti? Arıyorum arıyorum… '
……………………….a……………………………….a
……………………..a……………………………….a
……………………..a……………………………..b
*
……………………….c…………………………………c
…………………………c……………………………..c
……………………….c……………………………..b
Öncelikle grubumuza verdiği destek ve aynı isimle kişisel sayfasına dahil edişiyle bizleri onurlandıran, ziyadesiyle mutlu eden Saygıdeger Nacar hocamıza içtenlikli teşekkürlerimle...Bu O'nun hazımlı ve paylaşımcı karakterinin göstergesidir. Sağolsunlar..Gelelim 'ÜÇGÜL' BAŞLIKLI ŞİİR TÜRÜNE:
Üçer mısra ve çift taraflı ( hem ortada hem sonda) kafiye yapısıyla ' üçgül' adını verdiğimiz Yeni Edebi Akım arayışı içinde ki bu tür nazım şeklinin şairi Saygıdeğer Mehmet Nacar Hocamız...İsim babası ise yine bu yoldaki özverili çalışmalarıyla bize ışık olan Saygıdeğer hocamız Mustafa Ceylan' dır.hER İKİ DEĞERİMİZE DE TEŞEKKÜR VE SAYGIMLA... Dilerim yeterince anlaşılarak hakettiği ilgiyi görür.
Mehmet Nacar Hocamızın sevda/aşk/hüzün/özlem üzerine kurguladığı o derinlik dolu, akıcı diliyle sadeliğin içinde zerafeti de barındıran şiirleri 'üçgül' ile öylesine uyuştu, sarmalandı ve yeniden açmaya hazır tomurcuklandı ki...Biliyor, inanıyorum ki nice 'Üçgül' ler açacak GÜLCE' mizde buluşan dostların gönül bahçesinde. Değerli kaleme saygıyla.
Refika Doğan
MEHMET NACAR hocamın, ÜÇ'er mısradan meydana gelen ve (kafiye yapısı itibariyle musammat gazele benzeyen) ARIYORUM başlıklı şiirini şöyle bir analiz edelim mi, ne dersiniz?
Nacar Hocamız'ın ÜÇ MISRA' dan oluşan bu şiirinde en önemli hususiyet MISRA SAYISI ve KAFİYE YAPISIdır.
Bilindiği gibi MUSAMMAT GAZEL, ortadan ikiye, iki eşit bölüme ayrılabilen ancak GAZEL olduğu içinde BEYİT'lerle dokunan, mısra ortasında(iç kafiye) si bulunan bir nazım türüdür. Musammat gazel gibi musammat kasideler de vardır. Fuzuli'nin pek meşhur olan ve aruzla yazılmış olan;
'Beni candan usandırdı -cefadan yar usanmaz mı?
Felekler yandı ahımdan -muradım şem'i yanmaz mı? beyiti ile başlayıp;
Kamu bimarına canan -devayı derd eder ihsan
Niçün kılmaz bana derman-beni bimar sanmaz mı? ' şeklinde devam eden musammat gazeli güzel bir örnektir.
Ve de;
Halk Şiirimizde MUSAMMAT KOŞMA' da bulunmaktadır ki, onda da iç kafiye dizaynı vardır.Divan şiirinde musammatlar eşit iki parçaya ayrılabilmekteyseler de halk şiirimizde bu kurala uyulmaz.
Örnek verelim;
'
............................................
*
Lebler kırmızı la'l kaşları hilal
Gözler ahu misal bulunmaz mi csal
Bilmem bu ne hayal bilmem bu ne hal
Bu ne parlak cemal ülker misin sen?
Mirati hem-vare yanıktır yare
Yüreğimde yare oldu bin pare
Gönül başka yare düşmez ne çare
Bir başka nigare benzer misin sen? '
Mir'ati
Ve her beyti İÇ UYAKlarla 4 eşit dize parçasından oluşan MUSAMMAT SEMAİ'ler de bulunmaktadır.
Örnek olarak TOKATLI NURİ'nin;
'Hakikat cayıdır cana bizim meyhanemiz şimdi
Sirişk-i aşikan-asa dolar peymanemiz şimdi
Hayal-i şem'i hubana düşen ta haşre dek yana
Ruh-ı dildar-ı canana döner pervanemiz şimdi'
şeklinde devam eden MUSAMMAT SEMAİ si...
Gene aruzun müfte'ilün müfte'ilün müfte'ilün müfte'ilün kalıbıyla yazılan SATRANÇ'ında kafiye yapısı da dikkate değer;
Örnek;
'Yüzüne zer hızma ile cebhe zehep düzme ile
Başta oya yazma ile yakışır elvan güzele'
Şeklindedir.
Mehmet NACAR hocamız, bu şiirinde kafiye yapısı itibariyle hem musammat gazel ve hem de GÜLCE'mizde ki TUĞRA'mıza uygun bir İÇ KAFİYE(mısra ortasında kafiye) kullanmıştır.
ÜÇ MISRA konusuna gelince;
**********************************
Halk edebiyatımızda, kavuştakları üç mısra olan TÜRKÜLERİMİZ vardır. Mesela;
Mor koyun meler gelir
Dağları deler gelir
Hakikatli yar olsa
Geceyi böler gelir.
.........Nesine yavrum nesine
.........Sigara koymuş fesine
.........Ben yandım cilvesine gibi...
Ayrıca;
KAVUŞTAKSIZ, ancak ÜÇER MISRADAN OLUŞAN ve hecenin çeşitli kalıplarıyla da söylenmiş, uyak düzeni ise (a a a- b b b-ccc) ŞEKLİNDE OLAN TÜRKÜLERİMİZ de vardır. Örnek olarak;
'Çek deveci develerin sulansın
Sulansın da dört bir yana bulansın,
Herkes sevdiğini alsın dolansın'
bentleri ÜÇLÜKLERDEN oluşmuş türkülerimiz de bulunmaktadır.
Ve en önemlisi de;
mısra ve kavuştakları da ÜÇLÜKlerden oluşan türkülerimizi de göz önüne alabiliriz. Örnek olarak:
'Al yeşil bayrağı gelin mi sandın?
Sefere gideni gelir mi sandın?
Trampet sesini davul mu sandın?
.........Aman padişahım izin ver bize
.........İzin vermezseniz atın denize
.........Tutalım Moskof'u verelim size.
Eski saraylarda kur'a çeklir
Kur'ası çıkanın boynu bükülür
Anası babası yola dökülür
.........Aman padişahım izin ver bize
.........İzin vermezsen atın denize
.........Tutalım Moskof'u verelim size.' diye devam eden türkümüz...
Ve;
tabii ki bentleri 3 dize olan VEZN-İ AHAR var ki (uyak düzeni) şöyledir:
(aaa-bba-cca)
tabii ki bu vezn-i ahar da özel bir şekille dizeler arasında;
1-2-3-4....a
1-3-5-6....a
6-4-2-7....a
şeklinde özel dizaynı da bulunmaktadır.
ÜÇ MISRA KONUSUNDA ayrıca, batı edebiyatından BİZİM EDEBİYATIMIZA GEÇMİŞ OLAN sone' nin EN SON ÜÇ DİZE'den oluşan bölümüyle TERZA-RİMA adı da verilen örüşük uyaklardan oluşan, İtalyan ve Fransız edebiyatında kullanıldıktan sonra Servet-i Fünuncular tarafından da denenen 3 dize(mısra) dan oluşan, ANCAK EN SONDA TEK BİR DİZE(mısra) bulunan şiirler de vardır.
Terza-rimalarda şema(aba-bcb-cdc-ded...e) şeklindedir.
'Mavi bir gölge uçtu pencereden
Baktım:Avare bir küçük kelebek;
Yaramaz geldi kim bilir nereden?
Belli orgundu; bir verimli çiçek
Gibi serpildi lambanın yanına
Bir duman uçtu, gitti titreyerek...
Anladım kıydı yavrucak canına
Söyle ey mavi gölge, söyle eğer
Bir ölümden de çok fenaysa bana,
Şu karanlık, şu kimsesiz geceler'
Ali Canip Yöntem
Ve tabii ki,
Edebiyat araştırmacılarının çoğunun zor olarak nitelediği, özellikle de GÜLCE'mizin bazı NAZIM TÜRLERİ'ne de ilham olan, hareket noktalarımızdan birisini de teşkil eden, SERBEST DÜZENLİ NAZIM BİÇİMLERİ adıyla da anılan, ancak, GÜNÜMÜZDEKİ SERBEST ŞİİRLE HİÇ BİR ALAKASI BULUNMAYAN, ARAŞTIRMACILARIN pek ilgilenmeyip, bir depo gibi kenarda doldurdukları bölüm var ki, buna, işte bu noktaya biraz daha yoğunlaşmamız icap etmektedir.
•
Edebiyat araştırmacılarının SERBEST DÜZENLİ NAZIM BİÇİMLERİ diye isim verdiği bölümde;
a-Eşit düzenli biçimler
-Üçlüler
-Dörtlüler
-Beşliler
-Altılılar
-Yedililer
-Sekizliler bulunmaktadır.
b-Karışık Düzenli Biçimliler
-Dizelerin hece sayısı değişik olanlar
-Bentlerin dize sayısı değişik olanlar
c-Serbest Nazım
c.1-Ölçülü uyaklı olanlar
-Uzun ve kısa dizeleri düzenli olanlar
-Uzun ve kısa dizeleri düzensiz olanlar
c.2-Ölçüsüz uyaksız olanlar
vb şekillerde bölümlere ayırıp incelemektedirler.
Konumuzla alakası olması nedeniyle ÜÇLÜLER'i Cem DİLÇİN'in 'Örneklerle Türk Şiir Bilgisi' kitabından aynen aktaraım:
'ÜÇLÜLER
Bentleri üç dizeden oluşur. Bu biçimlerde en sık rastlanan uyak düzenleri şunlardır:
aaa-bbb-ccc-ddd....
axa-bxb-cxc-dxd...
bba-cca-dda-eea...
abb-acc-dee-dff...
aab-ccb-dde-ffe...
aba-cbc-ded-fef...
Yukarıdaki son iki biçimde bir uyak, 2 bendin, üçüncü dizesinde ya da ikinci dizesinde yinelenmektedir. Bunun için, bu biçimlerle yazılan şiirlerin bent sayısının çift olması gerekir.
Örnek:
AKŞAM MUSİKİSİ
Kandilli'de, eski bahçelerde
Akşam kapanınca perde perde,
Bir hatıra zevki var kederde.
Artık ne gelen, ne beklenen var;
Tenha yolun ortasında rüzgar
Teşrin yapraklarıyla oynar.
Gittikçe derinleşir saatler,
Rikkatle, yavaş yavaş ve yer yer
Sessizlik daima ilerler.
Ürperme verir hayale sık sık
Her bir kapıdan giren karanlık
Çok belli ayak sesinden artık.
Gözlerden uzaklaşınca dünya
Bin bir geceden birinde güya
Başlar rüya içinde rüya'
Yahya Kemal Beyatlı
Mehmet NACAR Hocamın şiirine gelelim hele...
Mehmet NACAR Hocamız:
(Arıyorum
Seni gurbet yollarında, kırda yaban güllerinde,
Şarkıların dillerinde, hayallimin kollarında,
Saniyenin sellerinde arıyorum arıyorum…
Yüreğime ateş düştü, ateşinle yanıp pişti,
Dumanlarım dağlar aştı, deli gönlüm sana koştu,
Bu ayrılık nasıl işti? , Arıyorum arıyorum…
Mehmet Nacar)
Yukarıdan beri yaptığımız incelemelerden de gördük ki, Nacar Hocamız, Türk şiirinin o engin tarihinden ilham alarak, GÜLCE mizin TUĞRA NAZIM TÜRÜ’nü de bu şiirle üçlük-üçerli mısralık bentlerle yeniden dokumak istemiştir. Kaynağı milli ve bizim edebiyatımıza uygundur. Bizim olan değerlerden yeniye ulaşıp, yeniden yeniyi ortaya koyma hareketimiz ve anlayışımız doğrultusunda bir nazım türüdür bu.
GÜLCE EDEBİYAT AKIMI
YENİ NAZIM TÜRÜ: ÜÇGÜL
*********************************
1-Adından da anlaşılacağı gibi bentleri ÜÇER MISRA’dan meydana gelen bir nazım türüdür.
2-İki önemli özelliği bulunmaktadır. Bunlardan birisi üçer mısradan oluşması diğeri de kafiye yapısıdır. Kafiyeler mısra ortasında ve sonunda yer almaktadır.
3-Kafiyelerin şematik yapısı şöyledir:
1)
.............a............a
.............a............a
.............a............b
2)
............a.............b
............a.............b
............a.............C (Yahut da..............b..........C)
3)
...........a..............b
...........b..............c
...........c..............D
4)
a............................b
a............................b
b............................C
Örnekleri üstteki kafiye yapılarına göre daha da çoğaltmak da mümkündür.
4-Genellikle, hece vezninin 7+7 kalıbı ile yazılmakla birlikte, şair dilerse aruz vezni ile de kaleme alabilir. Üçgül’ün aruzla yazılmış olanına ÜÇTUĞ adı verilir.
Yeni nazım türü ÜÇGÜL’ü şiirimize kazandıran Mehmet Nacar hocamıza teşekkür ediyoruz.
**
Evet Dostlar;
İşte tecrübe, işte gümbürdeyen bir yürek ve işte yepyeni bir nefes alanı.
Hoş geldin ÜÇGÜL, Mehmet Nacar hocam'ın kalemiyle şiir dünyamıza bir yılın başında çiçeklenip geldin.
Bşta Nacar Hocam olmak üzere bu türde mükemmel eserler vererek, bu ÜÇGÜL'ümüzü geliştirecek, gönül bahçelerinde rengarenk açtıracak dostlarımız olacağını biliyorum...
***
Teşekkürler , tebrikler Üstadım...
Kalbi selam ve saygılarımı sunuyorum...
Mustafa CEYLAN
|
